Romantik İlişkilerde Sağlıklı İletişim Kurmanın Yolları

İlişkiler yaşamımızın en büyük beslenme kaynaklarından biridir ancak aynı zamanda en çok zorlandığımız alanların da başında gelir. Birisine kalbimizi açmak, savunmasız olmak ve hayatı paylaşmak muazzam bir deneyimdir. Ne var ki başlangıçtaki o coşkulu sevgi her zaman sorunsuz bir beraberliğin garantisi olmuyor..

Klinik pratiğimde sıkça karşılaştığım bir tablo var: Birbirini gerçekten seven iki insan sırf doğru iletişim kuramadıkları için aşılmaz duvarların arkasında kalabiliyor. Çoğu zaman kavgaların asıl nedeni yaşanan olaydan ziyade, o olayın nasıl konuşulduğudur. Peki sevgiyi ve saygıyı koruyarak, anlaşmazlıkları ilişkinin bağını koparmadan çözmek nasıl mümkün olur?

Gelin romantik ilişkilerde sağlıklı iletişimin temel taşlarına birlikte göz atalım.

1. "Sen Dili" Yerine "Ben Dili"ni Kullanmak

İletişim kazalarının başrolünde genellikle suçlayıcı bir ton barındıran "sen dili" yer alır. "Sen beni hiç dinlemiyorsun!", "Yine aynı şeyi yaptın, çok bencilsin!" gibi cümleler karşı tarafın savunmaya geçmesine veya karşı saldırıya geçmesine neden olur. Çünkü bu dil kişinin davranışını değil, doğrudan kişiliğini hedef alır.

Bunun yerine "Ben dili"ni kullanmak, duygularınızı sorumluluk alarak ifade etmenizi sağlar. Formül basittir: Durum + Duygunuz.

• Sen Dili: "Akşam yemeğine geç kalarak beni umursamadığını gösterdin!"

• Ben Dili: "Akşam yemeğine haber vermeden geç kaldığında kendimi değersiz ve ihmal edilmiş hissettim."

Ben dili karşı tarafı suçlamadan sadece kendi içinizde olanı biteni anlatır. Böylece eşiniz/partneriniz savunma duvarlarını örmek yerine sizi anlamaya daha açık hale gelir.

2. Pasif Agresif Davranışlardan Kaçınmak

"Bir şey yok" deyip surat asmak, kapıları çarpmak, sessizlikle cezalandırmak veya kinayeli laflar sokmak... Bunların hepsi pasif agresif iletişim türleridir. Bu tür davranışların temelinde öfkeyi veya kırgınlığı doğrudan ifade edememe yatar. Karşı tarafın "neye kırıldığınızı tahmin etmesini" beklemek ilişkideki en büyük yanılgılardan biridir.

İhtiyaçlarınızı ve kırgınlıklarınızı doğrudan, net ve sakin bir şekilde dile getirmek hem sizin yükünüzü hafifletir, hem de partnerinize durumu düzeltme fırsatı verir.

3. Aktif Empati ve Gerçekten Dinlemek

Tartışma sırasında dinliyor gibi görünürken zihninizde vereceğiniz cevabı mı hazırlıyorsunuz? Eğer öyleyse aktif dinleme yapmıyorsunuz demektir.

Sağlıklı iletişimde amaç "haklı çıkmak" değil, "anlaşılmak ve anlamak"tır. Partneriniz konuşurken sözünü kesmemek, göz teması kurmak ve onun duygusunu onaylamak çok değerlidir. Onaylamak ona hak vermek anlamına gelmez. "Bu olayın seni ne kadar öfkelendirdiğini görebiliyorum, böyle hissetmeni anlıyorum" demek aranızdaki gerginliği anında düşüren sihirli bir köprüdür.

4. Tartışmalarda "Mola" Verebilmek

Bazen tartışmalar o kadar alevlenir ki kalp atışları hızlanır, mantıklı düşünmeyi sağlayan beynin ön bölgesi (prefrontal korteks) devreden çıkar ve "savaş ya da kaç" modu devreye girer. Bu noktadan sonra söylenen hiçbir şey yapıcılığa hizmet etmez; sadece yaralar.

Eğer öfkenizin kontrol edilemez bir seviyeye geldiğini veya ağzınızdan geri alınamayacak sözler çıkacağını hissediyorsanız, tartışmaya mola verin. "Şu an ikimiz de çok gergini ve sağlıklı düşünemiyoruz. Bu konuyu bir saat sonra (veya yarın sabah) sakince tekrar konuşalım" demek zayıflık değil, ilişkiyi koruyan olgun bir davranıştır.

5. Geçmişin Dosyalarını Kapalı Tutmak

Çözülmemiş her mesele yeni bir tartışmada silah olarak ortaya çıkar. Eğer konu o gün bulaşıkların yıkanmamasıysa, tartışmayı 5 yıl önceki tatilde yaşananlara çekmek konuyu çözümsüzlüğe hapseder. Tartışmalarda sadece o anki "gündem maddesinde" kalmak ve sorun çözüldüğünde o dosyayı gerçekten kapatmak ilişkinin sağlığı için kritiktir.

İlişkiniz İçin Destek Almaktan Çekinmeyin

İletişim öğrenilebilen ve geliştirilebilen bir beceridir. Bazen kendi döngülerimizin içindeyken, dışarıdan objektif bir bakış açısına ihtiyaç duyarız. Eğer denemenize rağmen aynı kısırdöngüde sıkışıp kaldığınızı, birbirinizi duyamadığınızı hissediyorsanız, çift veya bireysel terapiden destek almak ilişkiniz için atacağınız en kıymetli adım olabilir.

Sağlıklı, şeffaf ve sevgi dolu iletişim kurabildiğiniz ilişkiler dilerim.
Uzman Klinik Psikolog İrem Koç